Kotappakonda Temple: కోటప్పకొండ శ్రీ త్రికోటేశ్వర స్వామి ఆలయం – చరిత్ర, పురాణం, మహాశివరాత్రి ఉత్సవాలు, కాకుల శాపం విశేషాలు

త్రికూటాద్రి శ్రీ త్రికోటేశ్వర స్వామి ఆలయ మహిమ

గుంటూరు జిల్లా నరసరావుపేటకు సమీపంలో ఉన్న కోటప్పకొండ, మరో పేరుగా త్రికూటాద్రి, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని అత్యంత ప్రాచీనమైన, మహిమాన్వితమైన శైవ క్షేత్రాల్లో ఒకటి.

“ఈ కొండపై కాకులు వాలవు” అనే విశ్వాసం శతాబ్దాలుగా స్థానికుల నోళ్లలో నానుడిగా కొనసాగుతోంది. దీనికి కారణమైన స్థలపురాణం ఎంతో ఆసక్తికరంగా ఉంటుంది.

ఈ రహస్యం అర్థం కావాలంటే ముందుగా కోటప్పకొండ చరిత్రలోకి వెళ్లాల్సిందే.

త్రికూటాద్రి అంటే ఏమిటి?

కోటప్పకొండను

• త్రికోటేశ్వరాలయం
• త్రికూటాద్రి

అని కూడా పిలుస్తారు.

ఈ క్షేత్రం ప్రత్యేకత ఏమిటంటే—

ఏ దిశగా చూసినా మూడు శిఖరాలు దర్శనమిస్తాయి. అవే:

• రుద్ర శిఖరం
• బ్రహ్మ శిఖరం
• విష్ణు శిఖరం

ఈ మూడు దేవతల ప్రతీకలుగా ఉండటంతో ఈ కొండకు త్రికూటాద్రి అనే పేరు వచ్చింది.

స్థల పురాణం – శివుని తపస్సు చేసిన పవిత్ర క్షేత్రం

దక్ష యజ్ఞంలో జరిగిన అవమానం కారణంగా సతీదేవి దేహత్యాగం చేస్తుంది. ఆ వియోగాన్ని తట్టుకోలేక పరమశివుడు పిచ్చివాడిలా ముల్లోకాలు తిరుగుతుంటాడు. అలా తిరుగుతూ కోటప్పకొండను ఆశ్రయంగా చేసుకుంటాడు.

ఇక్కడే శివుడు

• బాల దక్షిణామూర్తి రూపంలో
• 12 సంవత్సరాలు ధ్యాన నిమగ్నుడై తపస్సు చేశాడని పురాణాలు చెబుతున్నాయి.

అందుకే ఈ స్థలం అత్యంత పవిత్రమైన శైవ క్షేత్రంగా ప్రసిద్ధి చెందింది.

గొల్లభామ ఆనందవల్లి భక్తి కథ

శివుడు తపస్సు చేస్తున్న రోజుల్లో ఆనందవల్లి అనే గొల్లభామ ప్రతిరోజూ

• పాలు
• తేనె

తీసుకువచ్చి స్వామిని భక్తితో సేవించేది.

అలాగే ఆ ప్రాంతానికి చెందిన శాలంకయ్య అనే రైతుకు శివుడు బాలయోగిలా దర్శనమిచ్చాడు. శాలంకయ్య తన వద్ద ఉన్న పండ్లను భక్తితో స్వామికి సమర్పించాడు.

కోటప్పకొండపై కాకులు ఎందుకు వాలవు?

ఒకరోజు ఆనందవల్లి పాలను తీసుకెళ్తూ అలసటతో గట్టు మీద పాలకుండలు ఉంచి చెట్టు పూలు కోస్తుండగా—

• ఒక కాకి వచ్చి పాల కుండలపై వాలి పాలను ఒలకబోయింది

దీంతో కోపగించిన గొల్లభామ

“ఈ ప్రాంతంలో కాకులు ఉండకూడదు”

అని శపించింది.

ఆ శాపం వృథా కాకుండా ఉండాలని పరమశివుడు “తథాస్తు” అని అనడంతో

ఇప్పటికీ కోటప్పకొండపై కాకులు వాలవు అనే విశ్వాసం నెలకొంది.

శివుని ఆతిథ్యానికి పిలిచిన శాలంకయ్య

ఒకరోజు శాలంకయ్య శివుడిని తన ఇంటికి ఆతిథ్యానికి రావాలని వేడుకున్నాడు. శివుడు అంగీకరించి ముందుగా వెళ్లమన్నాడు.

అదే సమయంలో గర్భవతైన ఆనందవల్లి

“తండ్రీ, నేను కొండకు రాలేకపోతున్నాను, నీవే క్రిందకు రా”

అని మొరపెట్టుకుంది.

శివుడు ఆమెకు

“నేను వెనుకగా వస్తాను… నీవు వెనుతిరిగి చూడకూడదు”

అని చెప్పాడు.

శివలింగం ఆవిర్భావం – విషాద ఘట్టం

శివుడు వెనుక నడుస్తుండగా ఆయన పాదధాటికి కొండలు పగిలే శబ్దాలు వినిపించాయి. ఆ శబ్దాలకు భయపడి ఆనందవల్లి మాట మరిచి వెనక్కి తిరిగి చూసింది.

ఆ క్షణంలోనే—

• శివుడు లింగరూపంగా మారిపోయాడు
• గొల్లభామ కూడా శిలగా మారిపోయింది

ఇదే నేటి త్రికోటేశ్వర లింగ స్వరూపం.

కోటి ప్రభల కథ

శివుడు రాకపోవడంతో శాలంకయ్య కొండపైకి వచ్చి జరిగిన దృశ్యం చూసి విలపిస్తాడు. అప్పుడు శివలింగం నుంచి ఒక వాణి వినిపించింది:

“ఈ కొండకు కోటి ప్రభలు వచ్చిన రోజు

నేను క్రిందకు దిగివస్తాను”

ఆనాటి నుంచి భక్తులు ప్రభలు కట్టుకుని స్వామి దర్శనానికి వస్తున్నారు.

ఇప్పటికీ కోటి ప్రభలు పూర్తికాలేదు.

శ్రీకృష్ణదేవరాయల వారి కానుకలు

శ్రీకృష్ణదేవరాయులు

• కోటప్పకొండ స్వామి అనుగ్రహంతో కొండవీడును జయించాక

ఈ క్షేత్రానికి వచ్చి

• విలువైన కానుకలు సమర్పించి నిత్య దీప ధూప నైవేద్యాలకు “కొండ కావూరు” గ్రామాన్ని దానంగా ఇచ్చినట్టు శాసనాలు చెబుతున్నాయి.

ఆలయ విశేషాలు

ఆలయంలో చూడదగిన ముఖ్య దర్శనాలు:

• ప్రధాన మండపంలో నందీశ్వరుడు
• ఒక వైపు వినాయకుడు
• మరొక వైపు కుమారస్వామి
• మధ్యలో దక్షిణామూర్తి శివుడు
• ధ్యాన మందిరంలో పద్మాసన శివుడు
• యాగశాల, నవగ్రహ మండపం
• చతుర్ముఖ బ్రహ్మ ఆకృతి

ఉత్సవాలు & విశేషాలు

• మహాశివరాత్రి సందర్భంగా ఘనమైన పూజలు చుట్టుపక్కల గ్రామాల నుంచి విద్యుత్ ప్రభలు
• కార్తీక మాసంలో విశేష రద్దీ

పెళ్లిళ్లు జరగని ఆలయం

• శివుడు ఇక్కడ బ్రహ్మచారి దక్షిణామూర్తిగా వెలిసాడు
• అమ్మవారి ఆలయాలు లేవు
• అందుకే ఇక్కడ వివాహాలు జరగవు

ఈ క్షేత్ర దర్శనం వల్ల

• జ్ఞానం
• దీర్ఘాయుష్షు
• కార్యసిద్ధి

లభిస్తాయని భక్తుల విశ్వాసం.

ఎలా చేరుకోవాలి

రహదారి మార్గం ద్వారా

• నరసరావుపేట నుంచి: సుమారు 12 కి.మీ
• గుంటూరు నుంచి: సుమారు 56 కి.మీ
• విజయవాడ నుంచి: సుమారు 120 కి.మీ
• ఒంగోలు నుంచి: సుమారు 135 కి.మీ
• హైదరాబాద్ నుంచి: సుమారు 260 కి.మీ

నరసరావుపేటకు ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని ప్రధాన పట్టణాల నుంచి తరచుగా APSRTC బస్సులు అందుబాటులో ఉంటాయి. అక్కడి నుంచి కోటప్పకొండకు బస్సులు, ఆటోలు, టాక్సీలు లభిస్తాయి.

రైల్వే మార్గం ద్వారా

• నరసరావుపేట రైల్వే స్టేషన్: సుమారు 12 కి.మీ
• గుంటూరు జంక్షన్: సుమారు 56 కి.మీ

నరసరావుపేట రైల్వే స్టేషన్ నుంచి ఆటోలు, టాక్సీల ద్వారా నేరుగా కోటప్పకొండకు చేరుకోవచ్చు.

విమాన మార్గం ద్వారా

• గన్నవరం (విజయవాడ) విమానాశ్రయం నుంచి: సుమారు 115–120 కి.మీ

విమానాశ్రయం నుంచి బస్సు లేదా క్యాబ్ ద్వారా నరసరావుపేట చేరుకుని అక్కడి నుంచి కోటప్పకొండకు వెళ్లవచ్చు.

భక్తులకు ఉపయోగకరమైన సూచనలు 

• దర్శనానికి ఉదయం తొందరగా వెళ్లితే రద్దీ తక్కువగా ఉంటుంది.
• పండుగలు, ప్రత్యేక రోజుల్లో ఎక్కువ సమయం కేటాయించాలి.
• అభిషేకం, ప్రత్యేక పూజలు చేయాలనుకుంటే టిక్కెట్లు ముందే తీసుకోవడం మంచిది.
• కొండ ఎక్కే సమయంలో సౌకర్యవంతమైన పాదరక్షలు ధరించాలి.
• నీటి బాటిల్ తప్పనిసరిగా తీసుకెళ్లాలి.
• వృద్ధులు, చిన్నపిల్లలు ఉంటే నెమ్మదిగా ఎక్కాలి.
• ఎండాకాలంలో టోపీ లేదా గొడుగు ఉపయోగించాలి.
• ప్లాస్టిక్ కవర్లు, మద్యం, పొగాకు ఉత్పత్తులు తీసుకెళ్లకూడదు.
• ఆలయ పరిసరాల్లో శుభ్రత పాటించాలి.
• క్యూలైన్లను పాటిస్తూ ఆలయ సిబ్బంది సూచనలను గౌరవించాలి.
• అవసరమైన మందులు, చిన్న టవల్ లేదా రుమాలు వెంట తీసుకెళ్లడం మంచిది.
• దర్శనం తర్వాత కొంత సమయం ధ్యానం చేయడం శ్రేయస్కరం.

శ్రద్ధతో, నియమంతో దర్శించుకుంటే స్వామి అనుగ్రహం తప్పక లభిస్తుంది.