Kothakonda Veerabhadra Swamy Temple: కొత్తకొండ వీరభద్రస్వామి ఆలయం చరిత్ర, స్థలపురాణం, సంక్రాంతి జాతర విశేషాలు

తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని హనుమకొండ జిల్లా భీమదేవరపల్లి మండలం కొత్తకొండలో కొలువైన వీరభద్రస్వామి ఆలయం అత్యంత విశిష్టమైన, చారిత్రక ప్రాధాన్యం కలిగిన శైవక్షేత్రం. చారిత్రక ఆధారాల ప్రకారం ఈ ఆలయం 12వ శతాబ్దానికి చెందినది. కాకతీయుల కాలంలో నిర్మితమైన ఈ ఆలయంలో మహేశ్వరుడు వీరభద్రస్వామిగా పూజలందుకుంటున్నారు.

ఆలయ విశేషాలు

వీరభద్ర స్వామి శివుని ఉగ్రరూపం, శివగణాల అధిపతి. గర్భాలయంలో స్వామివారు కోరమీసాలతో, భద్రకాళి సమేతంగా దర్శనమిస్తారు. శిల్పకళా వైభవం, స్థలపురాణ ప్రాచుర్యం, భక్తుల విశ్వాసం కలిపి ఈ క్షేత్రాన్ని ప్రముఖ శైవక్షేత్రంగా నిలబెట్టాయి.

స్థల పురాణం

దక్షయజ్ఞ ధ్వంసం అనంతరం వీరభద్రుడు కొత్తకొండ గుట్టపై తపస్సు చేసి స్వయంభువుగా వెలిశారని కథనం.

క్రీ.శ. 1600 ప్రాంతంలో వంటచెరుకు కోసం కొందరు కుమ్మరులు ఎడ్లబండ్లతో గుట్టపైకి వెళ్లారు. అలసటతో నిద్రించిన వారికి ఎడ్లు కనిపించలేదు. ఆ రాత్రి వీరభద్రుడు స్వప్నసాక్షాత్కారం ఇచ్చి — తనను గుట్టపై నుంచి కిందికి దించి ప్రతిష్ఠిస్తే ఎడ్లు లభిస్తాయని ఆజ్ఞాపించాడు.

స్వామి ఆదేశం మేరకు వారు విగ్రహాన్ని దూదిమెత్తలలో ఉంచి గుట్ట క్రిందికి తీసుకొచ్చి ప్రతిష్ఠించారు. ఈ క్రమంలో స్వామివారి కాలు కొంత విరిగినట్లు స్థానికులు చెబుతారు. అప్పట్లో గుడిలో మహమ్మాయి దేవత ఉండగా, ఆమెను వెలుపల ప్రతిష్ఠించి వీరభద్ర స్వామిని లోపల ప్రతిష్ఠించినట్లు విశ్వసిస్తారు.

గుమ్మడికాయ నైవేద్యం – ప్రత్యేకత

దేశవ్యాప్తంగా ఆలయాలలో కొబ్బరికాయ నైవేద్యం సాధారణం. కానీ కొత్తకొండలో మాత్రం రాచ గుమ్మడికాయ (కూష్మాండం)ను నైవేద్యంగా సమర్పించడం విశేషం.

దక్షయజ్ఞ ధ్వంసం తర్వాత వీరభద్రుని ఉగ్రతను శాంతింపజేయడానికి బలికి ప్రత్యామ్నాయంగా గుమ్మడికాయ సమర్పిస్తే శాంతించి అనుగ్రహిస్తాడనే నమ్మకం ఉంది. అందుకే భక్తులు నెత్తిపై గుమ్మడికాయ మోసుకొని వచ్చి మొక్కులు చెల్లించుకుంటారు.

నిత్య సేవలు

ప్రతిరోజూ అభిషేకాలు, అర్చనలు, అష్టోత్తరాలు
అమ్మవారికి ఒడిబియ్యం, కుంకుమార్చనలు
నవగ్రహ పూజలు
ఆంజనేయునికి ఆకుపూజలు
చందనోత్సవాలు

దినదిన ప్రవర్ధమానంగా భక్తుల రద్దీ పెరుగుతోంది.

మకర సంక్రాంతి జాతర

కొత్తకొండ జాతర ప్రధాన ఆకర్షణ. సంక్రాంతి రోజున కుమ్మరులు ఎడ్లబండ్లలో వచ్చి ముందుగా మొక్కులు సమర్పిస్తారు.

ప్రతి సంవత్సరం సంక్రాంతి సందర్భంగా 10 రోజుల పాటు కల్యాణ బ్రహ్మోత్సవాలు ఘనంగా జరుగుతాయి. భక్తులు గండాలు తీరాలని గండదీపాలు వెలిగిస్తారు. వీరభద్రునికి వెండి, బంగారంతో చేసిన కోరమీసాలు సమర్పిస్తారు.

శ్రావణ దీక్షలు

ప్రతి శ్రావణమాసంలో వందలాది మంది భక్తులు స్వామివారి మాలను ధరించి 27 రోజుల పాటు దీక్షలు చేపడతారు.

“కొంగు బంగారం” – భక్తుల విశ్వాసం

కొత్తకొండ వీరభద్రస్వామి తనను నమ్మి కొలిచే భక్తులను అనుగ్రహిస్తాడని విశ్వాసం.

సంతానం లేనివారు వెండి/బంగారు కోరమీసాలు సమర్పిస్తే పుత్రసంతానం లభిస్తుందని నమ్మకం.
కోడె కట్టి ఆలయం చుట్టూ ప్రదక్షిణలు చేస్తే పాపాలు తొలగి అష్టైశ్వర్యాలు సిద్ధిస్తాయని విశ్వాసం.
కుజదోషం వల్ల వివాహం ఆలస్యమైన వారు స్వామిని దర్శించి మొక్కులు చేస్తే వివాహయోగం కలుగుతుందని భక్తుల అనుభవాలు చెబుతున్నాయి.

కోరికలు తీరిన వారు తిరిగి వచ్చి మొక్కులు చెల్లించుకోవడం ఈ క్షేత్ర ప్రత్యేకత.

ఎలా చేరుకోవాలి

తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని హనుమకొండ జిల్లా భీమదేవరపల్లి మండలం కొత్తకొండ గ్రామంలో ఈ ఆలయం ఉంది. రోడ్డు మార్గంలో సులభంగా చేరుకోవచ్చు.

రైలుమార్గం ద్వారా

సమీప రైల్వే స్టేషన్: వరంగల్ రైల్వే స్టేషన్
వరంగల్ స్టేషన్ నుండి సుమారు 35–40 కి.మీ దూరంలో ఆలయం ఉంటుంది.
స్టేషన్ బయట నుండి బస్సులు, క్యాబ్‌లు, ఆటోలు లభిస్తాయి.

రోడ్డు మార్గం ద్వారా

వరంగల్ నగరం నుండి కొత్తకొండకు నేరుగా RTC బస్సులు, షేర్ ఆటోలు అందుబాటులో ఉంటాయి.
భీమదేవరపల్లి మండలం వైపు వెళ్లే బస్సుల్లో ప్రయాణించి, అక్కడి నుండి స్థానిక వాహనాల ద్వారా ఆలయానికి చేరుకోవచ్చు.
వ్యక్తిగత వాహనంతో వెళితే వరంగల్ నుంచి సుమారు 1 గంట ప్రయాణ సమయం పడుతుంది.

విమానమార్గం ద్వారా

సమీప విమానాశ్రయం: రాజీవ్ గాంధీ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం (హైదరాబాద్)
అక్కడి నుంచి సుమారు 170–180 కి.మీ దూరం.
హైదరాబాద్ నుంచి వరంగల్ వరకు రైలు/బస్సు ద్వారా వచ్చి, అక్కడి నుంచి రోడ్డు మార్గంలో ఆలయానికి చేరుకోవచ్చు.