పరమేశ్వరుడు తనను ఆశ్రయించిన భక్తుల పాపాలను తొలగించి మోక్షాన్ని ప్రసాదించే కరుణామూర్తిగా సనాతన ధర్మంలో ఆరాధించబడుతున్నాడు. సాలెపురుగు, సర్పం, ఏనుగు వంటి మూగజీవులకు కూడా ముక్తిని ప్రసాదించిన భోళాశంకరుడు భక్తుల కోసం అనేక ప్రాంతాల్లో స్వయంభువుగా వెలసి పూజలందుకుంటున్నాడు. అలాంటి పవిత్ర శైవక్షేత్రాలలో ఒకటిగా ప్రసిద్ధి చెందినది కోన మల్లేశ్వరం దేవస్థానం.
దక్షిణ కాశీగా ఖ్యాతి పొందిన ఈ క్షేత్రం ఆంధ్రప్రదేశ్లోని కడప జిల్లా పులివెందుల సమీపంలోని లింగాల మండలం పార్నపల్లె గ్రామంలో వెలసి ఉంది. ఆధ్యాత్మిక చరిత్ర, పురాణ ప్రాశస్త్యం, ప్రకృతి సౌందర్యం కలగలసిన ఈ పుణ్యక్షేత్రం శివభక్తులను విశేషంగా ఆకర్షిస్తోంది.
దక్షిణ కాశీగా ప్రసిద్ధి
సాధారణంగా శివాలయాలలో శివలింగం తూర్పు ముఖంగా ప్రతిష్ఠించబడుతుంది. అయితే కోన మల్లేశ్వరం క్షేత్రంలో పరమేశ్వరుడు పశ్చిమాభిముఖంగా వెలసి ఉండటం ఈ ఆలయ ప్రత్యేకతగా చెప్పబడుతుంది.
ఆలయ స్థలపురాణం ప్రకారం ఈ శివలింగాన్ని మహర్షి కణ్వుడు ప్రతిష్ఠించి తపస్సు చేసినట్లు చెబుతారు. అందువల్ల ఈ క్షేత్రానికి అపూర్వమైన ఋషి సంప్రదాయ నేపథ్యం లభించింది.
కణ్వమహర్షి, సీతారాముల పాదస్పర్శ
పురాణ గాథల ప్రకారం కణ్వమహర్షి ఈ ప్రాంతంలో శివలింగాన్ని ప్రతిష్ఠించి ఘోర తపస్సు చేశాడు. అలాగే అరణ్యవాస కాలంలో శ్రీరాముడు, సీతాదేవి, లక్ష్మణస్వామి ఈ క్షేత్రాన్ని దర్శించి పరమేశ్వరునికి పూజలు నిర్వహించినట్లు స్థానిక విశ్వాసం.
తరువాత కాలంలో పాండవుల మనవడు, పరీక్షిత్తు మహారాజు కుమారుడైన జనమేజయుడు ఈ ఆలయ నిర్మాణానికి కృషి చేసినట్లు స్థలపురాణం వివరిస్తుంది.
ఐదుగురు మునీశ్వరుల తపోభూమి
పూర్వం ఐదుగురు మునీశ్వరులు తూర్పు నుంచి పడమరకు ప్రవహించే నదీ తీరంలో తపస్సు చేయాలని సంకల్పించారు. వారు తిరుమల నుంచి కాలినడకన బయలుదేరి కడప జిల్లా గండి క్షేత్రం సమీపంలో ప్రవహించే పాపాఘ్ని నది తీరంలో కొంతకాలం తపస్సు చేశారు.
కాలక్రమేణా జనసంచారం పెరగడంతో వారు అక్కడి నుంచి బయలుదేరి కోన ప్రాంతానికి చేరుకున్నారు. తమ దివ్యదృష్టితో ఇది కణ్వమహర్షి, సీతారాములు సంచరించిన పవిత్ర ప్రదేశమని గుర్తించి అక్కడే తపస్సు కొనసాగించారు.
మునులకు శివ సాక్షాత్కారం
ఒకసారి ఆ మునీశ్వరులకు పరమేశ్వరుడు స్వప్నంలో ప్రత్యక్షమయ్యాడని కథనం. శివదర్శనం అనంతరం వారు తత్పురుష, వాయవ్య, అమోఘ, మృత్యుంజయ, అగ్నిజ్యోత్స్న అనే ఐదు దివ్య విగ్రహాలను ప్రతిష్ఠించారు.
ఈ విగ్రహాలు నేటికీ ఆలయ పరిసరాల్లో భక్తులకు దర్శనమిస్తూ ఆ ప్రాచీన తపోభూమి వైభవాన్ని గుర్తుచేస్తున్నాయి.
ఆలయ విశేషాలు
గర్భగుడిలో పరమేశ్వరుడు పశ్చిమాభిముఖంగా దర్శనమిస్తాడు. శివలింగం చుట్టూ ప్రశాంతమైన ఆధ్యాత్మిక వాతావరణం భక్తులను ఆకట్టుకుంటుంది.
ఆలయ ప్రాంగణంలో:
- చాముండేశ్వరి దేవి
- పార్వతీదేవి
- ఆంజనేయస్వామి
- దత్తాత్రేయ స్వామి
ఉపాలయాలు కూడా ఉన్నాయి. భక్తులు ముందుగా కోన మల్లేశ్వరుని దర్శించి అనంతరం ఈ దేవతలను కూడా సేవించుకుంటారు.
నిత్య జలధారతో పవిత్ర కోనేటి
కోన మల్లేశ్వరం క్షేత్రంలోని పవిత్ర కోనేటి ఈ ఆలయానికి మరో విశేష ఆకర్షణ.
ఈ కోనేటిలోని నంది విగ్రహం నోటి నుంచి నిరంతరం జలప్రవాహం వెలువడుతుంటుందని భక్తులు చెబుతారు. ఈ పవిత్ర జలాశయంలో స్నానం చేసి శివుని దర్శిస్తే:
- పంచారామ క్షేత్రాల దర్శన ఫలం
- కాశీ యాత్ర ఫలం
లభిస్తాయని భక్తుల విశ్వాసం.
కార్తిక బ్రహ్మోత్సవాల వైభవం
దక్షిణ కాశీ కోన మల్లేశ్వరం క్షేత్రంలో కార్తికమాస బ్రహ్మోత్సవాలు అత్యంత ఘనంగా నిర్వహిస్తారు.
అలాగే:
- మాఘమాసంలోని నాలుగు సోమవారాలు
- మహాశివరాత్రి ఉత్సవాలు
విశేషంగా జరుగుతాయి. ఈ సందర్భంగా ఆంధ్రప్రదేశ్తో పాటు తెలంగాణ, కర్ణాటక ప్రాంతాల నుంచి కూడా వేలాది మంది భక్తులు తరలివస్తారు.
కార్తిక చివరి సోమవారం విశేషం
స్థానిక విశ్వాసం ప్రకారం కార్తికమాసం చివరి సోమవారం రోజు ఆ ఐదుగురు మునీశ్వరులు అదృశ్య రూపంలో వచ్చి కోనేటిలో స్నానం చేసి పరమేశ్వరుని ఆరాధిస్తారని చెబుతారు.
అందువల్ల ఆ రోజు ఈ క్షేత్రంలో స్నానం, దర్శనం, పూజలకు అత్యంత విశిష్టమైన ప్రాధాన్యం ఉంది.
క్షేత్ర దర్శన ఫలితం
భక్తుల విశ్వాసం ప్రకారం కోన మల్లేశ్వరుని దర్శించి భక్తిశ్రద్ధలతో పూజలు చేస్తే:
- విద్యాప్రాప్తి
- వివాహ యోగం
- ఉద్యోగ ప్రాప్తి
- రుణ విమోచనం
- సంతాన భాగ్యం
- ఆరోగ్యం, ఐశ్వర్యం
లభిస్తాయి.
ఈ మహిమాన్విత క్షేత్ర దర్శనం ఒక్కటే కోటి జన్మల పుణ్యఫలాన్ని ప్రసాదిస్తుందని భక్తులు విశ్వసిస్తారు.
ముగింపు
ప్రాచీన ఋషుల తపస్సు, కణ్వమహర్షి అనుగ్రహం, సీతారాముల పాదస్పర్శ, పరమేశ్వరుని కరుణ కలిసిన దివ్యక్షేత్రం కోన మల్లేశ్వరం. దక్షిణ కాశీగా ప్రసిద్ధి చెందిన ఈ పవిత్ర స్థలాన్ని సందర్శించి పరమశివుని సేవిస్తే జీవితంలో శాంతి, శ్రేయస్సు, ఆధ్యాత్మిక పురోగతి కలుగుతాయని భక్తుల నమ్మకం. శివభక్తులు జీవితంలో ఒక్కసారైనా ఈ మహిమాన్విత క్షేత్రాన్ని దర్శించి శంభో మహాదేవుని అనుగ్రహాన్ని పొందాలని కోరుకుంటారు.
