పూర్వకాలంలో రామాయణ ,మహాభారత జరిగిన ముఖ్య ప్రదేశాలు.

భారతీయ సంస్కృతిలో ఇతిహాసాలు, పురాణాలు కేవలం గ్రంథాలే కాదు — అవి భౌగోళికంగా కూడా అనేక ప్రాంతాలతో ముడిపడి ఉన్న ఆధ్యాత్మిక వారసత్వ పటములు. భాగవతం, మహాభారతం, రామాయణం గ్రంథాల్లో ప్రస్తావించిన అనేక ప్రాంతాలు నేటికీ తీర్థక్షేత్రాలుగా పూజింపబడుతున్నాయి.

భాగవతం – మహాభారతం సంబంధిత క్షేత్రాలు

నరసింహ & పరశురామ సంబంధిత క్షేత్రాలు

• నృసింహస్వామి హిరణ్యకశిపుని వధించిన స్థలం – అహోబిలం, ఆంధ్రప్రదేశ్
• జమదగ్ని మహర్షి ఆశ్రమం – జమానియా, ఉత్తర్ ప్రదేశ్
• మహీష్మతి (కార్తవీర్యార్జునుని రాజధాని) – మహేశ్వర్, మధ్యప్రదేశ్
• శమంతపంచకం & దుర్యోధన వధ స్థలం – కురుక్షేత్ర, హర్యానా
• పరశురామక్షేత్రం – కేరళ, కర్ణాటక, మహారాష్ట్ర తీర ప్రాంతం
• మహేంద్ర పర్వతం (పరశురామ తపస్సు) – ఒడిశా పశ్చిమ ప్రాంతం

మహాభారత వంశ–రాజ్యాలు

• నిషాద రాజ్యం (నల మహారాజు) – గ్వాలియర్, మధ్యప్రదేశ్
• ప్రతిష్ఠానపురం (పురూరవుడు) – ఝున్సి, అలహాబాద్
• సాళ్వ రాజ్యం – కురుక్షేత్ర సమీపం
• హస్తినాపురం – హస్తినాపూర్
• మధుపురం / మధువనం – మథురా
• వ్రేపల్లె / గోకులం – గోకుల్
• కుంతిపురి – గ్వాలియర్
• మద్రదేశం – పంజాబ్ (ప్రస్తుతం పాకిస్తాన్)
• అంగ రాజ్యం (కర్ణుడు) – కాబుల్, ఆఫ్ఘనిస్తాన్

గురుకుల & విద్యాభ్యాస స్థలాలు

• ద్రోణనగరి – డెహ్రాడూన్
• గురుగ్రామం – గురుగ్రామ్

కృష్ణ సంబంధిత క్షేత్రాలు

• ద్వారకా నగరం – ద్వారకా
• కాలయవన వధ స్థలం – గిర్నార్, గుజరాత్
• కుచేలుడు నివాసం – పోర్బందర్, గుజరాత్
• విదర్భ రాజ్యం – మహారాష్ట్ర
• కుండినపురం (రుక్మిణి జన్మస్థలం) – మహారాష్ట్ర

ఇతర రాజ్యాలు & యుద్ధస్థలాలు

• చేది రాజ్యం – బుందేల్‌ఖండ్
• కారుష రాజ్యం – దాతియా, మధ్యప్రదేశ్
• ఇంద్రప్రస్థం – ఢిల్లీ సమీపం
• పాంచాల దేశం – ఉత్తర్ ప్రదేశ్ ప్రాంతాలు
• కంపిల్ (ద్రౌపది) – ఉత్తర్ ప్రదేశ్
• జరాసంధ వధ స్థలం – బీహార్
• కామ్యక వనం – హర్యానా
• మత్స్య దేశం – రాజస్థాన్
• విరాటనగరం – రాజస్థాన్

ఈశాన్య భారత క్షేత్రాలు

• శోణపురం (బాణాసురుడు) – అస్సాం
• ప్రాగ్జ్యోతిష్యం (నరకాసురుడు) – అస్సాం

కృష్ణ నిర్యాణ స్థలం

• ప్రభాస తీర్థం – సోమనాథ్, గుజరాత్

వ్యాస మహర్షి సంబంధిత స్థలాలు

• జన్మస్థలం – ధమౌలి, నేపాల్
• నైమిశారణ్యం – సీతాపూర్, ఉత్తర్ ప్రదేశ్
• మహాభారత రచన స్థలం – ఉత్తరాఖండ్ ప్రాంతం

బౌద్ధ సంబంధిత క్షేత్రాలు

• కపిలవస్తు – నేపాల్
• బోధ్ గయ – బీహార్
• కుశీనగర్ – ఉత్తర్ ప్రదేశ్

రామాయణ సంబంధిత క్షేత్రాలు

గంగా అవతరణ & సగరపుత్రులు

• గంగోత్రి – గంగోత్రి
• గంగాసాగర్ – పశ్చిమ బెంగాల్

శివ సంబంధిత క్షేత్రాలు

• రక్షస్థలం (రావణ తపస్సు) – టిబెట్ ప్రాంతం
• ఆత్మలింగ స్థాపన – గోకర్ణ

సీతాదేవి జన్మ & బాల్యస్థలాలు

• సీతామర్హి – బీహార్
• మిథిల / జనక్‌పూర్ – నేపాల్

అయోధ్య & కోసల దేశం

• అయోధ్య – శ్రీరామ జన్మస్థలం
• సరయూ నది – ఘాఘర నది ప్రవాహం

బాల్య & యాగ స్థలాలు

• తాటక వధ – బక్సర్
• అహల్య విమోచనం – అహిరౌలి
• విశ్వామిత్ర యాగం – సుల్తాన్‌పూర్

వనవాస క్షేత్రాలు

• శృంగబేరిపురం – అలహాబాద్ సమీపం
• దండకారణ్యం – ఛత్తీస్‌గఢ్, ఆంధ్ర, ఒడిశా ప్రాంతాలు
• చిత్రకూటం – మధ్యప్రదేశ్
• పంచవటి – నాసిక్

కిష్కింధా ప్రాంతం

• హనుమాన్ హళ్ళి – కర్ణాటక
• ఆంజనేయ పర్వతం – హంపి ప్రాంతం
• ఋష్యమూక పర్వతం – తుంగభద్ర తీరం

లంక యాత్ర & యుద్ధం

• ధనుష్కోటి – తమిళనాడు
• రామేశ్వరం – వారధి నిర్మాణం
• శ్రీలంక – లంక రాజ్యం
• అశోకవనం – సీత ఏళియ
• రావణ వధ – దునువిల్ల
• అగ్నిప్రవేశం – దివిరుంపోల

ఉత్తరాంత్య క్షేత్రాలు

• వాల్మీకి ఆశ్రమం – బితూర్
• లవపురం – లాహోర్
• కుశపురం – పాకిస్తాన్ ప్రాంతం
• తక్షశిల – పాకిస్తాన్
• పుష్కలావతి – పెషావర్