Amalaki Ekadashi 2026: అమలక ఏకాదశి వ్రత మహత్యం, పురాణ గాథలు, నియమాలు – 2026 తేదీ

 

ఫాల్గుణ మాసంలో పౌర్ణమికి ముందు వచ్చే పవిత్ర ఏకాదశిని అమలక ఏకాదశిగా హిందువులు భక్తిశ్రద్ధలతో ఆచరిస్తారు. “అమలక” అంటే ఉసిరికాయ. ఈ రోజు ఉసిరి చెట్టును లక్ష్మీనారాయణుల స్వరూపంగా భావించి పూజించడం ప్రధాన విశేషం.

2026లో అమలక ఏకాదశి: ఫిబ్రవరి 27

ఉపవాసం ఎప్పుడు విరమించాలి?

అమలక ఏకాదశి రోజున భక్తులు ఉపవాసం ఉండి పూజలు నిర్వహిస్తారు.

పారణ (ఉపవాస విరమణ) గురించి రెండు సంప్రదాయాలు ఉన్నాయి:

1. సాయంత్రం చంద్ర దర్శనం అనంతరం ఉపవాసాన్ని విరమించడం.

2. ఏకాదశి తిథి ముగిసి ద్వాదశి తిథి ప్రారంభమైన తరువాత పారణ చేయడం.

పారణ సమయం కుటుంబ సంప్రదాయం, పంచాంగ నియమాలు, గురువుల సూచనల ప్రకారం నిర్ణయించుకోవాలి.

వ్రత విధానం

• ఉదయం నదీ స్నానం చేయాలి. సాధ్యం కాకపోతే ఇంట్లో స్నానం చేసేటప్పుడు పుణ్యనదులను ఆవాహన చేయాలి.
• ఉసిరి చెట్టుకు పసుపు, కుంకుమ, ధూప, దీపాలతో పూజ చేయాలి.
• లక్ష్మీనారాయణ స్వామిని ఆరాధించాలి.
• ఉపవాసం, జాగారం చేయాలి.
• హరినామ స్మరణ, భజనలు, కీర్తనలు చేయాలి.

పురాణ ప్రస్తావన

అమలక ఏకాదశి మహత్యం గురించి బ్రహ్మాండ పురాణంలో వశిష్ఠ మహర్షి వివరించారు.

చిత్రసేనుడు కథ

పూర్వం చిత్రసేనుడు అనే రాజు ప్రతి సంవత్సరం అమలక ఏకాదశి వ్రతాన్ని ఆచరించేవాడు. ఒకసారి వేటకు వెళ్లి రాక్షసుల చేతిలో చిక్కాడు. వారు దాడి చేయగా, రాజు స్పృహ కోల్పోయాడు. ఆ సమయంలో అతని శరీరం నుంచి దైవిక కాంతి వెలువడి రాక్షసులను సంహరించింది.

ఆకాశవాణి ద్వారా తెలిసింది ఏమిటంటే – ఇది అమలక ఏకాదశి వ్రత ప్రభావమే. అప్పటి నుంచి రాజ్యంలో ఈ వ్రత మహత్యం విస్తరించింది.

చైత్రరథుడు – వేటగాడు కథ

వైదిస రాజు చైత్రరథుడు, అతని ప్రజలు ఒక అమలక ఏకాదశి నాడు నది తీరంలోని విష్ణు ఆలయంలో ఉసిరి చెట్టును పూజించి జాగారం చేశారు. ఆ సమయంలో ఒక వేటగాడు ఆకలితో ఆ గుంపులో చేరి తెలియకుండానే ఉపవాసం, జాగారం చేశాడు.

ఆ వ్రత ప్రభావంతో అతను మరణానంతరం వసురతుడిగా పునర్జన్మ పొందాడు.

వ్రత మహిమ

ఈ కథల ద్వారా తెలిసేది ఏమిటంటే —

• నిష్కామ భక్తితో వ్రతాన్ని ఆచరిస్తే అపార పుణ్యం లభిస్తుంది.
• అనుకోకుండా వ్రత నియమాలు పాటించినా కూడా శ్రీ మహావిష్ణువు అనుగ్రహం సిద్ధిస్తుంది.
• అమలక ఏకాదశి భక్తులను కష్టాల నుంచి రక్షించి ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.

అమలక ఏకాదశి రోజున ఉసిరి చెట్టును పూజించడం ద్వారా లక్ష్మీనారాయణుల కటాక్షం పొందవచ్చు. భక్తిశ్రద్ధలతో ఉపవాసం, జాగారం చేసి పారణ సమయాన్ని శాస్త్రోక్తంగా పాటించడం ద్వారా ఆధ్యాత్మిక శ్రేయస్సు, సుఖశాంతులు సిద్ధిస్తాయి.