చదువుల తల్లి సరస్వతి దేవి కొలువుదీరిన పవిత్ర క్షేత్రం కొలనుభారతి. బుధవారం, మూలా నక్షత్రం సందర్భంగా, శరన్నవరాత్రులలో ఏడో రోజు అమ్మవారు తన స్వయంభూ అలంకరణలో సరస్వతి దేవిగా భక్తులకు దర్శనమివ్వనున్నారు.
ఈ ప్రసిద్ధ సరస్వతి ఆలయం నంద్యాల జిల్లా, కొత్తపల్లి మండలం, శివపురం గ్రామంలో నల్లమల అటవీ ప్రాంతంలో, ఎత్తైన కొండల మధ్య, చారుఘోషిణి నది ఒడ్డున కొలువై ఉంది. ఈ ఆలయానికి “కొలనుభారతి క్షేత్రం” అనే నామకరణం విశేషంగా ప్రాచుర్యం పొందింది.
నిరంతర ప్రవాహం – చారుఘోషిణి నది
వర్ష, వేసవి కాలాలతో సంబంధం లేకుండా చారుఘోషిణి నది సంవత్సరం పొడవునా సహజంగా ప్రవహించడం ఈ క్షేత్రానికి ప్రత్యేకత. ప్రకృతి సౌందర్యం, ఆధ్యాత్మిక శాంతి ఇక్కడ కలసి కనిపిస్తాయి.
స్వయంభూ సరస్వతి దేవి – జ్ఞాన స్వరూపిణి
కొలనుభారతిలో అమ్మవారు స్వయంభూగా, పుస్తక ధారిణి రూపంలో దర్శనమిస్తారు. సరస్వతి దేవిని మన పూర్వికులు వేదమాతగా, భారతిగా, వాగీశ్వరగా, శారదగా అభివర్ణించారు. ఇంతటి మహిమగల అమ్మవారిని భక్తులు జ్ఞాన స్వరూపిణిగా ఆరాధిస్తారు.
చేతిలో వేదాలు – విశిష్ట రూపం
ఈ ఆలయంలో అమ్మవారి మూలవిరాట్ ఎదుట శ్రీచక్రం ఉండటం విశేషం. నాలుగు కరములు కలిగిన అమ్మవారు ఉత్తరాభిముఖంగా దర్శనమిస్తారు.
- కుడి రెండు చేతుల్లో: పాశం, అభయహస్తం
- ఎడమ రెండు చేతుల్లో: పుస్తకం, అంకుశం
చరిత్ర – 11వ శతాబ్దపు ఆలయం
శిలాశాసనాల ఆధారంగా ఈ ఆలయాన్ని 11వ శతాబ్దానికి చెందిన చాళుక్య రాజు మల్లభూపతి నిర్మించినట్లు చరిత్రకారులు చెబుతున్నారు. క్షేత్ర ప్రాశస్త్యం, ఆధ్యాత్మిక విశిష్టత, ప్రాచీనతలను బట్టి బాసర సరస్వతి దేవస్థానానికి కన్నా పురాతనమైన ఆలయంగా భావిస్తున్నారు. ఉమ్మడి రాష్ట్ర కాలంలో ఇది రెండో సరస్వతి క్షేత్రంగా ప్రసిద్ధి చెందింది.
రాష్ట్రంలో ఏకైక సరస్వతి క్షేత్రం
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో సరస్వతి దేవికి అంకితమైన అతి ప్రాచీన, విశిష్ట క్షేత్రం కొలనుభారతి అని భక్తుల విశ్వాసం.
విద్యారంభానికి శ్రేష్ఠ స్థలం
కొలనుభారతి దేవి సన్నిధిలో
- అక్షరాభ్యాసం
- బీజాక్షర దీక్ష
- విద్యాభ్యాస ప్రారంభం
సప్త శివాలయాలు – అరుదైన విశేషం
ఆలయ ఆవరణలో సప్త శివాలయాలు ఉన్నాయి.
- ఒక శివాలయం తూర్పు ముఖంగా
- మూడు శివాలయాలు దక్షిణ ముఖంగా
- నాలుగు ఆలయాలకు ఒకే ధ్వజస్తంభం ఉండటం అరుదైన ప్రత్యేకత.
ప్రకృతి సౌందర్యం
పక్కనే జలధార గలగల పారుతూ, పచ్చని చెట్ల మధ్య పక్షుల కిలకిలలు, ఆలయ ప్రవేశద్వారం వద్ద ఉన్న అందమైన గోపాలకృష్ణుని విగ్రహం – ఇవన్నీ ఈ క్షేత్రానికి అదనపు ఆకర్షణ.
క్షేత్రానికి చేరుకునే మార్గం
- ఆత్మకూరు → కపిలేశ్వరం వెళ్లే బస్సులో శివపురం గ్రామం చేరుకోవచ్చు
- లేదా ఆత్మకూరు పాత బస్టాండ్ నుంచి శివపురానికి ఆటో సౌకర్యం ఉంది
- శివపురం నుంచి 5 కి.మీ. అటవీ మార్గంలో ఆటోలో లేదా నడుచుకుంటూ కొలనుభారతి క్షేత్రానికి చేరుకోవచ్చు