శ్రావణమాసం హిందూ సంప్రదాయంలో అత్యంత పవిత్రమైన మాసంగా భావించబడుతుంది. శివుడు, మహాలక్ష్మి, శ్రీమహావిష్ణువు, నాగదేవతలు, గౌరీదేవి వంటి అనేక దైవాలకు ఈ మాసం అత్యంత ప్రీతికరమైనది. అందుకే శ్రావణమాసంలో ప్రతి రోజూ ఒక పర్వదినంలా, ప్రతి వారానికి ప్రత్యేక ఆధ్యాత్మిక విశిష్టత ఉంటుంది.
సకల దేవతలకు ప్రీతికరమైన శ్రావణమాసం
సకల దేవతలకు ప్రీతికరమైన పవిత్రమైన మాసమే శ్రావణమాసం. ఆడపడుచులు నోములు, వ్రతాలు, పూజలతో ఆనందంగా గడిపే ఈ నెలను అత్యంత మంగళకరమైన కాలంగా శాస్త్రాలు పేర్కొంటాయి. కలియుగ ప్రత్యక్ష దైవమైన శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామివారి జన్మనక్షత్రమైన శ్రవణ నక్షత్రం ప్రభావంతో ఈ మాసానికి శ్రావణమాసం అనే పేరు వచ్చింది.
ఈ మాసాన్ని నభోమాసం అని కూడా పిలుస్తారు. "నభః" అంటే ఆకాశం. ప్రకృతి ప్రశాంతంగా, ఆధ్యాత్మిక వాతావరణం నిండుగా ఉండే ఈ కాలంలో భగవన్నామస్మరణ, పూజలు, వ్రతాలకు విశేష ప్రాధాన్యం ఉంటుంది.
లక్ష్మీ కటాక్షం ప్రసాదించే మాసం
శ్రావణమాసం శ్రీ మహాలక్ష్మీదేవికి అత్యంత ప్రీతికరమైనది. ఈ నెలలో ప్రతిరోజూ ఉదయం, సాయంత్రం దీపారాధన చేసి లక్ష్మీదేవిని భక్తిశ్రద్ధలతో ఆరాధిస్తే దీర్ఘ సుమంగళీ యోగం, అష్టైశ్వర్యాలు, కుటుంబ సౌఖ్యం కలుగుతాయని విశ్వాసం.
ఈ నెలలో ప్రతి శుక్రవారం మహిళలు మహాలక్ష్మి స్వరూపంగా అలంకరించుకుని ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహించడం ఆనవాయితీ.
శ్రావణమాసంలోని ముఖ్యమైన పండుగలు
ఈ పవిత్ర మాసంలో అనేక విశిష్టమైన పర్వదినాలు వస్తాయి.
- నాగచతుర్థి
- గరుడపంచమి
- పుత్రదా ఏకాదశి
- దామోదర ద్వాదశి
- వరాహ జయంతి
- వరలక్ష్మీ వ్రతం
- జంధ్యాల పౌర్ణమి (రాఖీ పౌర్ణమి)
- శ్రీకృష్ణ జన్మాష్టమి
- రుషి పంచమి
- పోలాల అమావాస్య
- గోవత్స బహుళ
తిథులతో సంబంధం లేకుండా అష్టమి, నవమి, అమావాస్య రోజుల్లో కూడా విశేష పూజలు జరిగే అత్యంత శుభప్రదమైన మాసం ఇదే.
వారాల వారీగా పూజల విశిష్టత
శ్రావణమాసంలో ప్రతి వారానికి ప్రత్యేక దైవారాధన ఉంటుంది.
- సోమవారం – పరమశివునికి పంచామృతాభిషేకం, బిల్వార్చన
- మంగళవారం – మంగళగౌరీ వ్రతం
- బుధవారం – శ్రీ విఠలుడి ఆరాధన
- గురువారం – గురుదేవుని పూజ
- శుక్రవారం – మహాలక్ష్మీదేవి, తులసీదేవి పూజ
- శనివారం – శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామి, ఆంజనేయస్వామి, శనైశ్చరుని ఆరాధన
శ్రావణ సోమవారాల మహిమ
శ్రావణ సోమవారాలు శివారాధనకు అత్యంత విశిష్టమైనవి. ఆవుపాలు, పెరుగు, నెయ్యి, తేనె, చక్కెరతో పంచామృతాభిషేకం చేసి, బిల్వదళాలు, ఉమ్మెత్త, కలువ, తుమ్మి పుష్పాలతో పరమేశ్వరుడిని పూజిస్తే సకల శుభాలు కలుగుతాయని భక్తుల విశ్వాసం.
మంగళగౌరీ వ్రతం
శ్రావణ మంగళవారాల్లో గౌరీదేవిని పసుపు ముద్దతో అలంకరించి కుంకుమ, పూలు, అక్షింతలతో పూజిస్తారు.
- అవివాహితులు మంచి వరుడి కోసం
- వివాహితులు దాంపత్య సౌఖ్యం, దీర్ఘసుమంగళీభావం కోసం
ఈ వ్రతాన్ని భక్తిశ్రద్ధలతో ఆచరిస్తారు.
నాగపంచమి విశిష్టత
శ్రావణ శుక్ల పంచమినాడు నాగదేవతను పాలు, పుష్పాలు, మిరియాలు సమర్పించి పూజించడం సనాతన సంప్రదాయం. వెండి, రాగి, రాతి లేదా చెక్కతో చేసిన నాగప్రతిమలకు అభిషేకాలు నిర్వహిస్తారు.
పుత్రదా ఏకాదశి
శ్రావణ శుక్ల ఏకాదశిని పుత్రదా ఏకాదశిగా పిలుస్తారు. ఈ రోజు ఉపవాసం ఉండి శ్రీమహావిష్ణువును ఆరాధిస్తే సంతానాభిలాష నెరవేరుతుందని పురాణాలు పేర్కొంటాయి.
వరలక్ష్మీ వ్రతం
శ్రావణ పౌర్ణమికి ముందు వచ్చే శుక్రవారం వరలక్ష్మీ వ్రతాన్ని ఆచరిస్తారు. నవవధువులు తొలి శ్రావణంలో ఈ వ్రతాన్ని తప్పనిసరిగా చేయించడం ఆనవాయితీ. ఈ వ్రతం వల్ల కుటుంబంలో ఐశ్వర్యం, ఆరోగ్యం, భర్తకు దీర్ఘాయుష్షు కలుగుతాయని విశ్వాసం.
శ్రావణమాసం వెనుక ఆధ్యాత్మిక సందేశం
శ్రావణమాసాన్ని చంద్రుని మాసంగా కూడా భావిస్తారు. చంద్రుడు మనస్సుకు కారకుడు. అందువల్ల ఈ మాసంలో ఆచరించే వ్రతాలు, పూజలు, ధ్యానం, భగవన్నామస్మరణ మనస్సుకు ప్రశాంతతను కలిగించి, ధర్మమార్గంలో నడిపిస్తాయని శాస్త్రాలు చెబుతున్నాయి.
