తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలో వెలసిన మన్యంకొండ శ్రీ లక్ష్మీ వేంకటేశ్వర స్వామి ఆలయం భక్తుల విశ్వాసానికి నిలయంగా నిలిచింది. “పేదల తిరుపతి”గా ప్రసిద్ధి చెందిన ఈ పవిత్ర క్షేత్రం మహబూబ్ నగర్ పట్టణానికి సుమారు 17 కిలోమీటర్ల దూరంలో రాయచూరు మార్గంలో ఉంది. సుమారు 600 సంవత్సరాల చరిత్ర కలిగిన ఈ ఆలయంలో శ్రీ లక్ష్మీ వేంకటేశ్వర స్వామి కొలువై భక్తుల కోరికలను తీర్చే కల్పతరువుగా ప్రసిద్ధి చెందారు.
తెలంగాణ తిరుపతిగా ఖ్యాతి
కలియుగ వైకుంఠంగా, తెలంగాణ తిరుపతిగా పేరుగాంచిన ఈ క్షేత్రానికి ప్రత్యేకమైన ఆధ్యాత్మిక ప్రాముఖ్యత ఉంది. తిరుమల వెళ్లలేని వారు మన్యంకొండ స్వామిని దర్శించుకుంటే అదే ఫలితం లభిస్తుందని భక్తుల నమ్మకం. ఆర్థిక పరిస్థితులు అనుకూలించకపోయినా, భక్తి ఉంటే ఇక్కడి దర్శనం కూడా తిరుమల దర్శనానికే సమానమని విశ్వసిస్తారు.
తిరుమల తరహా నిర్మాణ వైశిష్ట్యం
ఈ ప్రాంతంలో పూర్వం మునులు తపస్సు చేసినందున మొదట దీనిని “మునులకొండ”గా పిలిచేవారు. కాలక్రమేణా అది “మన్యంకొండ”గా మారింది.
తవ్వని కోనేరు – చెక్కని పాదాలు – ఉలి ముట్టని స్వామి
ఈ క్షేత్రం విశేషాల్లో ప్రధానమైనవి కొన్ని అద్భుతాలు:
- ఎవరు తవ్వకుండానే ఏర్పడిన పవిత్ర కోనేరు
- చెక్కకుండానే వెలిసిన స్వామి పాదచిహ్నాలు
- ఉలి సహాయం లేకుండానే స్వయంభువుగా రూపుదిద్దుకున్న స్వామి విగ్రహం
ఈ విశేషాలు ఈ క్షేత్రానికి అపూర్వమైన దైవత్వాన్ని చాటుతున్నాయి.
దేవస్థానం చరిత్ర – దైవ ఆజ్ఞతో ప్రారంభమైన సేవ
ఈ ఆజ్ఞను పాటిస్తూ కేశవయ్య తన కుటుంబంతో కలిసి మన్యంకొండ సమీపంలో నివసిస్తూ ప్రతిరోజూ గుట్టపైకి వెళ్లి స్వామికి సేవలు చేయసాగాడు.
దోసిలిలో ప్రత్యక్షమైన వెంకన్న విగ్రహం
ఒకసారి కేశవయ్య పుణ్యక్షేత్ర యాత్రలో భాగంగా కృష్ణా నదిలో స్నానం చేసి సూర్యునికి అర్ఘ్యం సమర్పిస్తున్నప్పుడు, శిలా రూపంలో ఉన్న వేంకటేశ్వర స్వామి విగ్రహం అతని దోసిలిలో పడిందని చెబుతారు.
దానిని తీసుకువచ్చి మన్యంకొండపై గుహలో ప్రతిష్ఠించి నిత్య పూజలు ప్రారంభించాడు.
గుహలో ప్రతిష్ఠ – ఉపాలయాల నిర్మాణం
మన్యంకొండపై ఉన్న గుహలో స్వామిని ప్రతిష్ఠించి ధూప దీప నైవేద్యాలతో పూజలు నిర్వహించారు. అదేవిధంగా ఆలయ ప్రాంగణంలో:
- ఆంజనేయ స్వామి
- గరుడాళ్వార్
విగ్రహాలను కూడా ప్రతిష్ఠించారు.
ఇక్కడ సమీపంలో ఉన్న మునుల గుహను కూడా భక్తులు దర్శించుకుంటారు.
అమ్మవారి ఆలయం – అలివేలు మంగతాయారు
తిరుమల తరహాలో ఆలయ నిర్మాణం చేపట్టినప్పుడు, 1957-58 ప్రాంతంలో కొండ దిగువన అమ్మవారి ఆలయాన్ని నిర్మించారు.
ఇక్కడ అలివేలు మంగతాయారు అమ్మవారు కొలువై భక్తులకు ఆశీర్వాదాలు ప్రసాదిస్తున్నారు.
నిత్య సేవలు మరియు ఉత్సవాలు
మన్యంకొండ దేవస్థానంలో ప్రతిరోజూ భక్తి కార్యక్రమాలు వైభవంగా జరుగుతాయి:
- ప్రతి రోజు నిత్య పూజలు, నైవేద్యాలు
- ప్రతి శనివారం తిరుచ్చి సేవ
- ప్రతి పౌర్ణమి రోజున కల్యాణ మహోత్సవం
- ప్రతి శుక్రవారం అమ్మవారికి కుంకుమార్చనలు
- ఫాల్గుణ మాసంలో వారాంత ఉత్సవాలు
- వార్షిక కల్యాణోత్సవాలు ఘనంగా నిర్వహణ
అమ్మవారి ఆలయంలో ప్రతిరోజూ నిత్య కల్యాణం జరుగుతుండటం ప్రత్యేకత.
వివాహాల కేంద్రంగా మన్యంకొండ
మన్యంకొండ దిగువన ఉన్న అమ్మవారి ఆలయం వివాహాలకు ప్రసిద్ధి. భక్తులు తమ వివాహాలను అమ్మవారి సన్నిధిలో నిర్వహిస్తే:
- నిత్య సుమంగళిత్వం
- సత్సంతానం
- ఐశ్వర్యం
లభిస్తాయని విశ్వాసం.
పెళ్లిళ్ల సీజన్లో ఒక రోజుకే 20-25 వివాహాలు జరగడం ఈ క్షేత్ర ప్రాముఖ్యతను తెలియజేస్తుంది.
ఎలా చేరుకోవాలి?
మన్యంకొండకు చేరుకోవడం చాలా సులభం:
- హైదరాబాదు నుంచి ప్రభుత్వ ఆర్టీసీ బస్సులు అందుబాటులో ఉన్నాయి
- కర్నూలు నుంచి కూడా సౌకర్యవంతమైన రవాణా ఉంది
- సమీప పట్టణం: మహబూబ్ నగర్ (17 కిమీ దూరం)
రోడ్డు మార్గంలో సులభంగా చేరుకుని కొండపైకి వెళ్లి స్వామివారి దర్శనం పొందవచ్చు.