మోక్షపురిగా, ఆధ్యాత్మికతకు కేంద్రబిందువుగా ప్రసిద్ధి చెందిన కాశీ అనేక దేవాలయాలకు నిలయంగా నిలిచింది. ఈ పవిత్ర క్షేత్రంలో శివాలయాలు మాత్రమే కాదు, సూర్యభగవానునికి సంబంధించిన అనేక దివ్య సన్నిధులు కూడా ఉన్నాయి. కాశీలో మొత్తం పన్నెండు ఆదిత్య క్షేత్రాలు ఉన్నాయని పురాణాలు పేర్కొంటున్నాయి. ఈ పన్నెండు ఆలయాల్లో సూర్యభగవానుడు ఒక్కో రూపంలో, ఒక్కో నామంతో పూజలందుకుంటాడు.
ఈ ద్వాదశ ఆదిత్య క్షేత్రాలలో ప్రత్యేకమైన స్థానాన్ని సంపాదించుకున్నది యమాదిత్య ఆలయం. కాశీ యాత్రకు వెళ్లిన భక్తులు తప్పక దర్శించాల్సిన పవిత్ర క్షేత్రాల్లో ఇది ఒకటిగా భావించబడుతుంది.
కాశీ ఖండంలో ప్రస్తావించిన యమాదిత్య మహిమ
మహాకవి శ్రీనాథుడు రచించిన కాశీ ఖండంలో యమాదిత్యుని మహిమ విశేషంగా వర్ణించబడింది. ఈ ఆలయం కాశీలోని సింధియా ఘాట్ సమీపంలో ఉన్న సంకట దేవి ఆలయం వద్ద కొలువై ఉంది.
ఈ క్షేత్రానికి సంబంధించిన స్థల పురాణం అత్యంత ఆసక్తికరంగా ఉంటుంది.
యమధర్మరాజు ప్రతిష్ఠించిన సూర్యమూర్తి
పురాణ కథనం ప్రకారం సూర్యభగవానుని కుమారుడైన యమధర్మరాజు ఒకసారి తన భటులను పిలిచి, శ్రీమహావిష్ణువును నిత్యం ఆరాధించే మహాభక్తులను ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ బాధించవద్దని ఆదేశించాడట.
అయితే యమధర్మరాజు ఆజ్ఞను విస్మరించిన యమభటులు సూర్యభక్తుడైన సత్రాజిత్తు వద్దకు వెళ్లారని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. దీనికి ఆగ్రహించిన సూర్యభగవానుడు యమభటులపై కోపం ప్రదర్శించాడట.
జరిగిన విషయాన్ని తెలుసుకున్న యమధర్మరాజు తన భటుల తప్పును క్షమించాలని సూర్యభగవానుని ప్రార్థించాడు. ఆ అపరాధానికి ప్రాయశ్చిత్తంగా కాశీ క్షేత్రంలో సూర్యుని విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించి, భక్తిశ్రద్ధలతో ఆయనను ఆరాధించాడని పురాణ కథనం చెబుతోంది.
యమధర్మరాజు ప్రతిష్ఠించిన ఆదిత్య స్వరూపం కావడంతో ఇక్కడి సూర్యదేవుడు యమాదిత్యుడు అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందాడు.
యమేశ్వర స్వామి మహిమ
మరో కథనం ప్రకారం తన తండ్రి ఆదేశానుసారం యముడు గంగాతీరంలో ఘోర తపస్సు చేసి శ్రీ కాశీ విశ్వనాథ ఆలయం లో విశ్వేశ్వరుని అనుగ్రహాన్ని పొందాడని చెబుతారు.
ఆ సమయంలో యమధర్మరాజు ప్రతిష్ఠించిన శివలింగం ప్రస్తుతం యమేశ్వర స్వామిగా పూజలందుకుంటోంది.
శాస్త్రాల ప్రకారం:
- యమేశ్వర స్వామిని దర్శించడం
- యమాదిత్యుని భక్తితో ఆరాధించడం
వలన శాశ్వత స్వర్గప్రాప్తి కలుగుతుందని విశ్వాసం.
యమయాతనల నుండి విముక్తి
కాశీలోని యమాదిత్యుని దర్శనం చేసుకున్న వారికి మరణానంతరం యమయాతనలు ఉండవని మహర్షులు పేర్కొన్నట్లు పురాణాలు తెలియజేస్తున్నాయి. అందుకే కాశీ యాత్రలో ఈ క్షేత్ర దర్శనానికి ప్రత్యేక స్థానం ఉంది.
భక్తులు తమ పాప విమోచన కోసం, ఆత్మశాంతి కోసం, మోక్షప్రాప్తి కోసం ఈ క్షేత్రాన్ని దర్శిస్తుంటారు.
మంగళవారం చతుర్దశి రోజు ప్రత్యేకత
స్థల పురాణం ప్రకారం మంగళవారంతో కూడిన చతుర్దశి రోజున పవిత్రమైన గంగానది లో స్నానం చేసి, అనంతరం యమాదిత్యుని దర్శించిన వారికి సమస్త పాపాల నుంచి విముక్తి కలుగుతుందని విశ్వాసం.
ఈ రోజున ప్రత్యేక పూజలు, సూర్యారాధన, దీపారాధన చేయడం ద్వారా అపారమైన పుణ్యఫలితాలు లభిస్తాయని భక్తులు నమ్ముతారు.
కాశీ యాత్రలో తప్పక దర్శించాల్సిన క్షేత్రం
కాశీ యాత్ర అంటే చాలా మంది విశ్వనాథ స్వామి దర్శనంతో మాత్రమే ముగుస్తుందని భావిస్తారు. కానీ కాశీలోని ద్వాదశ ఆదిత్య క్షేత్రాలు కూడా అపారమైన ఆధ్యాత్మిక ప్రాధాన్యం కలిగి ఉన్నాయి. వాటిలో యమాదిత్య క్షేత్రం ప్రత్యేకమైనది.
యమధర్మరాజే ప్రతిష్ఠించిన ఈ దివ్య సూర్యక్షేత్రం భక్తులకు పాప విమోచన, మోక్షప్రాప్తి, శాశ్వత శుభాలను ప్రసాదిస్తుందని విశ్వాసం. అందుకే కాశీ యాత్రకు వెళ్లిన ప్రతి భక్తుడు యమాదిత్యుని దర్శించి ఆయన కృపాకటాక్షాలను పొందాలని శాస్త్రాలు సూచిస్తున్నాయి.
