తూర్పుగోదావరి జిల్లా పెద్దాపురం పట్టణానికి సమీపంలో ప్రకృతి రమణీయత నడుమ అమరగిరి కొండపై వెలసిన శ్రీ సూర్యనారాయణ స్వామి దేవాలయం భక్తులకు ఆధ్యాత్మిక ప్రశాంతతను, ప్రకృతి సోయగాలను ఒకేసారి అందించే అరుదైన పుణ్యక్షేత్రం. సూర్య భగవానుడికి అంకితమైన ఆలయాలలో శ్రీకాకుళం జిల్లాలోని అరసవల్లి సూర్యదేవాలయం తరువాత విశేష ప్రాచీనత, వైభవం కలిగిన క్షేత్రంగా ఈ ఆలయం ప్రసిద్ధి చెందింది.
పాండవుల అరణ్యవాసానికి సంబంధించిన అనేక జ్ఞాపకాలను తనలో దాచుకున్న ఈ పవిత్ర ప్రదేశం చరిత్ర, పురాణం, ప్రకృతి సౌందర్యం, ఆధ్యాత్మికతల సమ్మేళనంగా భక్తులను ఆకర్షిస్తోంది.
పాండవుల అరణ్యవాసానికి సాక్ష్యమైన అమరగిరి
మహాభారత కాలంలో శకుని కుతంత్రంతో జూదంలో ఓడిపోయిన ధర్మరాజు తన సోదరులతో కలిసి పదమూడు సంవత్సరాల అరణ్యవాసాన్ని అనుభవించాల్సి వచ్చింది. ఆ కాలంలో పాండవులు భారతదేశంలోని అనేక అరణ్యాలు, పర్వత ప్రాంతాలు సంచరించినట్లు ఇతిహాసాలు చెబుతున్నాయి.
ఆ అరణ్యవాస సమయంలో పాండవులు ప్రస్తుత పెద్దాపురం సమీపంలోని ఈ అమరగిరి కొండపై కొంతకాలం నివసించారని స్థానిక స్థలపురాణం వివరిస్తోంది. అప్పట్లో ఈ ప్రాంతం దట్టమైన అడవులతో నిండి ఉండేదని చెబుతారు.
ఇక్కడ నివసించిన పాండవులు గోదావరి నదిలో స్నానం చేయడానికి రాజమహేంద్రవరం వైపు వెళ్లేందుకు ఒక రహస్య సొరంగ మార్గాన్ని నిర్మించారని స్థానిక విశ్వాసం. పాండవులు నివసించిన కొండ కావడంతో ఈ ప్రాంతం కాలక్రమేణా “పాండవుల మెట్ట”గా ప్రసిద్ధి చెందింది.
భీమసేనుని పాదముద్రల విశేషం
పాండవుల నివాసానికి నిదర్శనంగా భావించే ఒక విశేషం ఈ కొండపై నేటికీ కనిపిస్తుంది. ఒక భారీ రాతిపై భీమసేనుని పాదముద్రలుగా భావించే గుర్తులు ఉన్నాయి. సాధారణ మనిషి పాదాలకంటే ఎంతో పెద్దవిగా ఉన్న ఈ ముద్రలు భక్తులను ఆశ్చర్యానికి గురిచేస్తాయి.
ఈ పాదముద్రలను దర్శించేందుకు ప్రత్యేకంగా వచ్చే భక్తులు కూడా ఉంటారు.
సూర్యక్షేత్ర నిర్మాణం వెనుక మహనీయుని సేవ
పాండవుల మెట్టగా ప్రసిద్ధి చెందిన ఈ చారిత్రక ప్రదేశంలో 1952 సంవత్సరంలో రాజయోగి, పంచప్రణవానందగా ఖ్యాతి గాంచిన శ్రీ సాలూరి సుబ్బారావు గారు సూర్యదేవాలయ నిర్మాణానికి శ్రీకారం చుట్టారు.
ఆయన స్వయంగా కొండ ప్రాంతాన్ని చదును చేయించి, ఎన్నో కష్టనష్టాలు భరించి ఈ దివ్యక్షేత్రాన్ని నిర్మించారు. భక్తులకు సూర్యారాధనకు అనువైన పవిత్ర స్థలంగా దీనిని తీర్చిదిద్దారు.
ఆలయ విశేషాలు
అరసవల్లి సూర్యనారాయణ స్వామి ఆలయం తరువాత అత్యంత ప్రముఖమైన సూర్యక్షేత్రంగా ఈ దేవాలయం గుర్తింపు పొందింది.
గర్భగుడిలో శ్రీ సూర్యనారాయణ స్వామివారు తూర్పు దిశగా అభిముఖంగా కొలువై భక్తులకు దర్శనమిస్తారు. ఉదయించే సూర్యకిరణాలు స్వామివారిపై ప్రసరించే దృశ్యం భక్తులను పరవశింపజేస్తుంది.
ఆలయ ప్రాంగణంలో:
- ఛాయాదేవి
- పద్మినీదేవి
- ప్రభాదేవి
- ప్రజ్ఞాదేవి
మందిరాలను కూడా దర్శించవచ్చు.
పంచాయతన పూజా సంప్రదాయం
ఈ ఆలయంలో స్మార్త సంప్రదాయానికి చెందిన పంచాయతన ఆరాధన విధానం కొనసాగుతోంది. అందువల్ల ఒకే ప్రాంగణంలో అనేక దైవాలను దర్శించుకునే అవకాశం భక్తులకు లభిస్తుంది.
ఇక్కడ:
- శ్రీ గణపతి
- శ్రీకృష్ణుడు
- పరమేశ్వరుడు
- శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామి
- కొండదేవత
- నవగ్రహాలు
ప్రత్యేక సన్నిధుల్లో కొలువై ఉన్నారు.
అలాగే ఆలయానికి వాయవ్య దిశలో శ్రీ వల్లి సమేత శ్రీ సుబ్రహ్మణ్యేశ్వర స్వామివారి ఆలయం కూడా ఉంది.
ప్రకృతి సౌందర్యానికి నిలయం
అమరగిరి కొండపై నిలబడి చూస్తే చుట్టూ పచ్చని ప్రకృతి పరచుకున్న దృశ్యం కనువిందు చేస్తుంది. సముద్రం ఈ ప్రాంతానికి కేవలం 22 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉండటంతో ఏడాది పొడవునా చల్లని సముద్రపు గాలులు వీచుతూ ఉంటాయి.
కొండపైకి చేరుకున్న వెంటనే భక్తులకు ఆధ్యాత్మిక ప్రశాంతతతో పాటు ప్రకృతి అందాలు కూడా హృదయాన్ని హత్తుకుంటాయి.
పూజలు – ఉత్సవాలు
ప్రతిరోజూ ఉదయం 6.30 గంటల నుంచే ఆలయంలో పూజా కార్యక్రమాలు ప్రారంభమవుతాయి.
ప్రతి ఆదివారం:
- ప్రత్యేక అభిషేకాలు
- అర్చనలు
- సూర్యనమస్కార సేవలు
నిర్వహిస్తారు.
ప్రధాన ఉత్సవాలు
ఎలా చేరుకోవాలి?
పెద్దాపురం పట్టణం నుండి అమరగిరి సూర్యనారాయణ స్వామి ఆలయానికి ఆటోలు, స్థానిక బస్సులు అందుబాటులో ఉంటాయి. రాజమహేంద్రవరం (రాజమండ్రి) నుండి కూడా సులభంగా చేరుకోవచ్చు.
దర్శన సమయాలు
- ఉదయం: 6.00 గంటల నుండి 11.00 గంటల వరకు
- సాయంత్రం: 4.00 గంటల నుండి 9.00 గంటల వరకు
దర్శన ఫలితం
సూర్యనారాయణ స్వామిని భక్తిశ్రద్ధలతో దర్శిస్తే ఆరోగ్యం, ఆయురారోగ్యం, ఐశ్వర్యం, విజయాలు లభిస్తాయని భక్తుల విశ్వాసం. పాండవుల అడుగుజాడలు, సూర్యదేవుని అనుగ్రహం, ప్రకృతి సోయగాలు కలిసిన ఈ అమరగిరి క్షేత్రం నిజంగా ఆంధ్రప్రదేశ్లోని అపూర్వ ఆధ్యాత్మిక రత్నంగా నిలిచింది.

