స్థలపురాణం – శంభుకర్ణుడు నుండి వ్యాసరాయల వరకు
పూర్వకాలంలో సత్యలోకంలో ‘శంభుకర్ణుడు’ అనే భక్తుడు నివసించేవాడు. అతని బాధ్యత బ్రహ్మదేవుడుకు నిత్య పూజా సామగ్రిని సమకూర్చడం. ఒక రోజు ఆలస్యమవడంతో కోపగించిన బ్రహ్మదేవుడు అతన్ని భూమిపై మానవుడిగా జన్మించమని శపించాడు. ఆ శాపఫలితంగా శంభుకర్ణుడు వ్యాసరాయలుగా అవతరించాడు.
వ్యాసరాయలు గొప్ప పండితుడు, ఆధ్యాత్మికవేత్తగా మాత్రమే కాకుండా పరమ భక్తుడిగా కూడా ప్రసిద్ధి చెందాడు. ఆయన శ్రీకృష్ణదేవరాయలు సమకాలికుడు. తన భక్తి మరియు తపస్సు వల్ల ఆయనకు విశేషమైన ఆధ్యాత్మిక శక్తులు లభించాయి. శ్రీకృష్ణదేవరాయలను కుహూగండం అనే దోషం నుండి రక్షించేందుకు కొంతకాలం విజయనగర సింహాసనాన్ని అధిష్ఠించినట్లు కథనం చెప్పబడుతుంది.
స్వప్నంలో దర్శనమిచ్చిన ఆంజనేయస్వామి
ధర్మప్రచారం కోసం దేశం చుట్టూ సంచరిస్తూ, వ్యాసరాయలు కర్నూలు ప్రాంతంలోని చిప్పగిరి సమీపంలో కొంతకాలం గడిపారు. ఆ సమయంలో ఒక రాత్రి శ్రీ ఆంజనేయస్వామి స్వప్నంలో ప్రత్యక్షమై, నెట్టికల్లు గ్రామంలో తాను భూమిలో కూరుకుపోయి ఉన్నానని, తన పైన ఎండిపోయిన వేపచెట్టు ఉందని తెలియజేశాడు. ఆ చెట్టును దర్శించిన వెంటనే అది చిగురిస్తుందని, తనను వెలికితీసి ప్రతిష్ఠించాలని ఆదేశించాడు.
అద్భుత సూచన మరియు స్వామివారి ప్రతిష్ఠ
మరుసటి రోజు వ్యాసరాయలు గ్రామస్థులతో కలిసి నెట్టికల్లు గ్రామానికి చేరుకుని, స్వప్నంలో తెలిపిన ప్రదేశాన్ని అన్వేషించాడు. అక్కడ ఎండిపోయిన వేపచెట్టును గుర్తించి దగ్గరకు వెళ్లగానే, అది చిగురించడం ప్రారంభించింది. ఈ అద్భుతాన్ని స్వామివారి ఉనికికి సంకేతంగా భావించి, ఆ ప్రదేశాన్ని తవ్వగా లోపల ఆంజనేయస్వామి విగ్రహం బయటపడింది.
ఆ విగ్రహాన్ని ఎంతో భక్తిశ్రద్ధలతో వెలికితీసి, వ్యాసరాయలు అక్కడే ప్రతిష్ఠించి పూజలు నిర్వహించాడు. ఈ విధంగా కసాపురంలో శ్రీ నెట్టికంటి ఆంజనేయస్వామి కొలువుదీరినట్లు స్థలపురాణం తెలియజేస్తోంది.
“నెట్టికంటి” అనే పేరుకి ఉద్భవం
నెట్టికల్లు అనే గ్రామంలో కొలువుదీరిన శ్రీ నెట్టికంటి ఆంజనేయస్వామి కారణంగా ఈ స్వామికి “నెట్టికంటి ఆంజనేయస్వామి” అనే పేరు ఏర్పడినట్లు స్థలపురాణం తెలియజేస్తుంది. “నెట్టికంటి” అనే పదానికి “ఒంటికన్ను” అనే అర్థం ఉంది. స్వామివారు కుడి కన్నుతో భక్తులను కరుణగా దర్శిస్తూ, వారి కోరికలను నెరవేర్చుతారని విశ్వాసం. ఈ విశేష స్వరూపం వల్లే ఆయనకు ఈ ప్రత్యేక నామం ప్రసిద్ధి చెందింది.
ఆలయ చరిత్ర
చారిత్రక ఆధారాల ప్రకారం, ఈ క్షేత్రానికి గొప్ప వైభవం ఉంది. వ్యాసరాయలు మరియు శ్రీకృష్ణదేవరాయలు ఒకే కాలానికి చెందినవారిగా భావించబడుతున్నారు. శ్రీకృష్ణదేవరాయలు క్రీ.శ. 1509 నుండి 1529 వరకు రాజ్యపాలన చేసిన కాలాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకుంటే, ఈ ఆలయం 16వ శతాబ్దంలోనే నిర్మించబడినట్లు తెలుస్తోంది.
కాలక్రమేణా ఈ ప్రాంతాన్ని పరిపాలించిన రాజులు, పాలకులు ఆలయాభివృద్ధికి తమ వంతు కృషి చేశారు. స్వామివారిని భక్తిశ్రద్ధలతో సేవించి, క్షేత్రాన్ని మరింత ప్రాచుర్యంలోకి తెచ్చారు. సుమారు రెండు దశాబ్దాల క్రితం జరిగిన జీర్ణోద్ధరణ కార్యక్రమాల ద్వారా ఆలయాన్ని సర్వాంగసుందరంగా తీర్చిదిద్దారు.
ఆలయ విశేషాలు
కసాపురంలోని ఈ ఆలయం విశాలమైన ప్రాంగణంతో, నాలుగు వైపులా గోపురద్వారాలతో భక్తులను ఆకట్టుకుంటుంది. ప్రధాన ఆలయం దక్షిణాభిముఖంగా ఉండటం ఒక ప్రత్యేకత. ప్రధాన ద్వారం పై ఐదు అంతస్తులతో గోపురం నిర్మించబడింది. ఆ గోపురం పైభాగంలో ఐదు శిఖరాలు ప్రతిష్ఠించబడి ఆలయ శోభను మరింత పెంచుతున్నాయి.
గోపుర ద్వారం గుండా లోనికి ప్రవేశించిన తరువాత మరో ద్వారం కనిపిస్తుంది. ఆ ద్వారాన్ని దాటి ముందుకు సాగితే ప్రధాన గర్భాలయం దర్శనమిస్తుంది. ప్రధాన ఆలయానికి ఎదురుగా ధ్వజస్తంభం ప్రతిష్ఠించబడి ఉంది. ఈ ధ్వజస్తంభం సమీపంలో పెద్ద పరిమాణంలో పాదరక్షలు కనిపించడం ఈ క్షేత్రానికి ప్రత్యేకమైన లక్షణం.
పాదరక్షల విశేషం – అరుదైన ఆచారం
ఈ క్షేత్రంలో అత్యంత విశిష్టమైన ఆచారం పాదరక్షల సమర్పణ. భక్తులు తమ మొక్కులు నెరవేరాలని స్వామివారికి పాదరక్షలను సమర్పిస్తారు. పూర్వం ఒక భక్తుడు భక్తిశ్రద్ధలతో స్వామివారికి పాదరక్షలను సమర్పించగా, అవి మరుసటి రోజుకే కొంత అరిగినట్లు కనిపించాయి. కాలక్రమేణా అవి పూర్తిగా అరిగిపోయాయి.
ఈ సంఘటన ఆధారంగా భక్తులలో ఒక విశ్వాసం ఏర్పడింది—స్వామివారు ఆ పాదరక్షలను ధరించి రాత్రివేళ సంచరిస్తారని. అప్పటి నుంచి ఈ ఆచారం కొనసాగుతోంది. భక్తులు సమర్పించే పాదరక్షలు ఒక సంవత్సరంలో అరిగిపోవడం, వాటిపై అడుగుల గుర్తులు కనిపించడం అనేక మందికి ఆశ్చర్యాన్ని కలిగిస్తుంది.
ఆలయ దర్శనం అనంతరం భక్తులు ఈ పాదరక్షలను తమ శరీరానికి తాకిస్తూ లేదా కొట్టుకుంటూ నొప్పులు తగ్గుతాయని విశ్వసిస్తారు. ఈ విధమైన ఆచారం మరే ఇతర క్షేత్రంలో కనిపించకపోవడం ఈ ఆలయ ప్రత్యేకతను మరింతగా తెలియజేస్తుంది.
ఆలయ నిర్మాణం & గర్భాలయ మహిమ
కసాపురంలోని శ్రీ నెట్టికంటి ఆంజనేయస్వామి ఆలయం సాంప్రదాయ శైలిలో నిర్మించబడినది. ప్రధాన ఆలయం ముఖమండపం మరియు గర్భాలయాన్ని కలిగి ఉంటుంది. విశాలమైన ముఖమండపంలో శ్రీరామచంద్రమూర్తి వారు, సీతాదేవి, లక్ష్మణుడు సమేతంగా పంచలోహ విగ్రహరూపంలో దర్శనమిస్తారు. ఈ దర్శనం భక్తులకు ఎంతో శాంతి, భక్తి భావాన్ని కలిగిస్తుంది.
ప్రధాన గర్భాలయంలో సుమారు పది అడుగుల ఎత్తుతో ఆంజనేయస్వామివారు మహిమాన్వితంగా కొలువుదీరి ఉంటారు. కౌపీనమును ధరించి, కుడిచేతితో అభయహస్తం చూపిస్తూ, ఎడమచేతిని నడుముపై ఉంచి, గదను ధరించిన స్వామివారి రూపం భక్తులను ఆకర్షిస్తుంది. ఈ దివ్య స్వరూపం దర్శనమే ఒక ఆధ్యాత్మిక అనుభూతిని కలిగిస్తుంది.
ప్రదక్షిణల మహిమ & భక్తుల విశ్వాసం
ఈ క్షేత్రంలో ప్రదక్షిణలకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉంది. గ్రహబాధలు, గాలిచేష్టలు వంటి మానసిక మరియు శారీరక సమస్యలతో బాధపడుతున్నవారు నలభై రోజుల పాటు ప్రతిరోజూ 108 ప్రదక్షిణలు చేస్తే, ఆ సమస్యలు తొలగిపోతాయని భక్తుల విశ్వాసం. అదే విధంగా సంతానం లేని దంపతులు కూడా భక్తిశ్రద్ధలతో ఈ విధంగా పూజలు చేస్తే, వారికి సంతానం కలుగుతుందని నమ్మకం ఉంది. ఈ విశ్వాసం కారణంగా అనేక మంది భక్తులు దీక్షతో ఇక్కడ ప్రదక్షిణలు చేస్తుంటారు.
ఆలయ పుష్కరిణి
ఆలయ సమీపంలో పవిత్రమైన పుష్కరిణి ఉంది. ఈ పుష్కరిణిలో స్నానం చేసి స్వామివారిని దర్శించడం ద్వారా పుణ్యఫలాలు లభిస్తాయని భక్తులు విశ్వసిస్తారు. ఆలయ పరిసరాల్లో ఈ పుష్కరిణి ఒక ఆధ్యాత్మిక ప్రశాంతతను కలిగించే ప్రదేశంగా ఉంటుంది.
పూజలు & ఉత్సవాలు
ఈ క్షేత్రంలో నిత్యం పూజలు జరుగుతాయి. భక్తులు ప్రత్యేకంగా ఆకుపూజలు నిర్వహించి స్వామివారి కృపను కోరుకుంటారు. హనుమజ్జయంతి సందర్భంగా వైశాఖమాసంలో జరిగే బ్రహ్మోత్సవాలు అత్యంత వైభవంగా నిర్వహించబడతాయి. బహుళ అష్టమి నుండి దశమి వరకు జరిగే ఈ ఉత్సవాలు వేలాది భక్తులను ఆకర్షిస్తాయి.
అదేవిధంగా శ్రావణమాసంలో ప్రత్యేక ఉత్సవాలు, మార్గశిరమాసంలో హనుమద్వ్రతం, కార్తీకమాసంలో దీక్షలు నిర్వహించడం ఈ క్షేత్రానికి ప్రత్యేకతను తీసుకువస్తుంది. ప్రతి ఉత్సవం భక్తులకు ఒక ఆధ్యాత్మిక ఆనందాన్ని అందిస్తుంది.
వసతి & రవాణా సౌకర్యాలు
కసాపురంలో భక్తులకు వసతి సౌకర్యాలు సమృద్ధిగా అందుబాటులో ఉన్నాయి. ఆలయానికి చెందిన కాటేజీలు, అలాగే ప్రైవేటు సత్రాల్లో భక్తులు సులభంగా నివసించవచ్చు. ఈ క్షేత్రం అనంతపురం జిల్లాలో ఉండి, అనంతపురం నుండి సుమారు 85 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. గుంతకల్లు నుండి ఇది చాలా సమీపంలో ఉంటుంది.
రైలుమార్గంలో గుంతకల్లు ప్రధాన జంక్షన్గా ఉండటంతో దేశంలోని అనేక ప్రాంతాల నుండి ఇక్కడికి చేరుకోవచ్చు. తెలుగురాష్ట్రాల ప్రధాన నగరాల నుండి గుంతకల్లుకు బస్సు సౌకర్యాలు కూడా ఉన్నాయి. గుంతకల్లు నుండి ఆటోలు, టాక్సీల ద్వారా సులభంగా ఆలయానికి చేరుకోవచ్చు.
Comments
Post a Comment