తేదీ: 15 జూన్ 2026 (సోమవారం)
హిందూ ధర్మంలో అమావాస్య తిథికి విశేష ప్రాధాన్యం ఉంది. అయితే అమావాస్య సోమవారం రోజున వచ్చినప్పుడు దానిని సోమావతి అమావాస్య అని పిలుస్తారు. అత్యంత అరుదుగా సంభవించే ఈ పవిత్ర తిథి అనేక ఆధ్యాత్మిక, పౌరాణిక, జ్యోతిష్య పరమైన విశిష్టతలను కలిగి ఉంది. ఈ రోజున చేసే చిన్న పుణ్యకార్యం కూడా రెట్టింపు ఫలితాన్ని ఇస్తుందని శాస్త్రాలు చెబుతున్నాయి.
పురాణాల ప్రకారం ద్వాపర యుగంలో పాండవులు కూడా సోమావతి అమావాస్య కోసం ఎంతో ఆసక్తిగా ఎదురుచూసేవారని మహాభారతంలో ప్రస్తావించబడింది. ఈ పవిత్ర దినాన శివారాధన, పితృతర్పణం, దానధర్మాలు, వృక్షప్రదక్షిణలు వంటి ఆచారాలు విశేష ఫలితాలను ప్రసాదిస్తాయని విశ్వాసం.
సోమావతి అమావాస్య ప్రాముఖ్యత
"సోమ" అంటే చంద్రుడు. చంద్రునికి సోముడు అనే పేరు కూడా ఉంది. సోమవారం చంద్రునికి సంబంధించిన రోజు. అమావాస్య రోజున చంద్రుడు పూర్తిగా క్షీణించి కనిపించడు. ఈ రెండు కలిసివచ్చే రోజు సోమావతి అమావాస్యగా ప్రసిద్ధి చెందింది.
జ్యోతిష్య శాస్త్రం ప్రకారం జన్మకుండలిలో చంద్రగ్రహం బలహీనంగా ఉన్నవారు, మానసిక ఆందోళనలు, కుటుంబ సమస్యలు, ఆర్థిక ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నవారు ఈ రోజున ప్రత్యేక పూజలు చేయడం ద్వారా శుభఫలితాలు పొందుతారని నమ్ముతారు.
చంద్రుడికి సంబంధించిన పౌరాణిక గాథ
పురాణాల ప్రకారం దక్ష ప్రజాపతి నిర్వహించిన మహాయజ్ఞానికి తన కుమార్తె సతీదేవి, అల్లుడు పరమశివుడిని ఆహ్వానించకుండా అవమానించాడు. శివుడు వద్దన్నప్పటికీ సతీదేవి యజ్ఞానికి వెళ్లి తీవ్ర అవమానానికి గురై యోగాగ్నిలో తన శరీరాన్ని త్యజించింది.
ఈ వార్త తెలిసిన పరమశివుడు ఆగ్రహంతో తన జటాజూటం నుంచి వీరభద్రుడిని సృష్టించాడు. వీరభద్రుడు ప్రమథగణాలతో కలిసి దక్షయజ్ఞాన్ని ధ్వంసం చేశాడు. ఆ సమయంలో యజ్ఞానికి హాజరైన చంద్రుడు కూడా శివగణాల ఆగ్రహానికి గురై తీవ్రంగా గాయపడ్డాడు.
బాధతో విలవిల్లాడుతున్న చంద్రుడు పరమశివుని శరణు కోరగా, కరుణామూర్తి అయిన భోళాశంకరుడు అతనిపై దయ చూపాడు. త్వరలో రానున్న అమావాస్యతో కూడిన సోమవారం రోజున తనకు అభిషేకం జరిపిస్తే సంపూర్ణ ఆరోగ్యం లభిస్తుందని వరమిచ్చాడు. అప్పటి నుంచి సోమవారం అమావాస్య కలిసివచ్చిన రోజును సోమావతి అమావాస్యగా ఆచరిస్తున్నారని పురాణాలు చెబుతున్నాయి.
ఈ రోజున ఆచరించాల్సిన పూజలు
బ్రహ్మముహూర్త స్నానం
సోమావతి అమావాస్య రోజున సూర్యోదయానికి ముందే లేచి పవిత్ర స్నానం చేయాలి. సాధ్యమైనంత వరకు నదీ స్నానం చేయడం శ్రేష్ఠం. నదీ స్నానం సాధ్యం కానివారు ఇంట్లోనే గంగాజలాన్ని కలిపిన నీటితో స్నానం చేయవచ్చు.
సూర్యార్ఘ్యం
స్నానం అనంతరం సూర్యభగవానుడికి అర్ఘ్యం సమర్పించి ఆరోగ్యం, ఐశ్వర్యం, సుఖశాంతుల కోసం ప్రార్థించాలి.
శివారాధన
ఈ రోజున శివలింగానికి గంగాజలం, పంచామృతాలు, పాలు, పెరుగు, తేనె, నెయ్యి, చక్కెరతో అభిషేకం చేయడం అత్యంత శుభప్రదం.
శివుని ఈ మంత్రాన్ని జపించడం విశేష ఫలితాలను ఇస్తుంది:
అలాగే "ఓం నమః శివాయ" అనే పంచాక్షరీ మంత్రాన్ని భక్తిశ్రద్ధలతో జపించాలి.
రావి చెట్టు ప్రదక్షిణల విశిష్టత
సోమావతి అమావాస్య రోజున రావి చెట్టుకు విశేష ప్రాధాన్యం ఉంది. రావిచెట్టులో బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులు నివసిస్తారని శాస్త్రాలు చెబుతున్నాయి.
ఈ రోజున:
- రావిచెట్టు చుట్టూ 108 సార్లు ప్రదక్షిణలు చేయాలి.
- ప్రతి ప్రదక్షిణ సమయంలో "ఓం నమః శివాయ" మంత్రాన్ని జపించడం శ్రేష్ఠం.
- 108 సార్లు చేయలేని వారు కనీసం 11 ప్రదక్షిణలు చేయవచ్చు.
ఇలా చేయడం వల్ల జాతక దోషాలు తొలగి, కుటుంబ సౌఖ్యం పెరుగుతుందని విశ్వసిస్తారు.
తులసి కోట వద్ద విష్ణుపూజ
సోమావతి అమావాస్య రోజున తులసి కోట వద్ద శ్రీమహావిష్ణువును పూజించడం కూడా అత్యంత శుభప్రదం. విష్ణు సహస్రనామ పారాయణం, తులసీదళార్చన చేయడం ద్వారా పాపక్షయంతో పాటు ఐశ్వర్యం కలుగుతుందని విశ్వాసం.
పితృదేవతల ఆరాధన
అమావాస్య పితృదేవతలకు సంబంధించిన తిథి. ఈ రోజున పితృదేవతలకు తర్పణం, పిండప్రదానం, నైవేద్య సమర్పణ చేయడం ద్వారా వారి ఆశీస్సులు లభిస్తాయని నమ్మకం.
పితృదోషాలు తగ్గి కుటుంబంలో ఆనందం, ఐక్యత, శాంతి నెలకొంటాయని శాస్త్రాలు పేర్కొంటున్నాయి.
చేయవలసిన దానాలు
సోమావతి అమావాస్య రోజున ఈ క్రింది దానాలు చేయడం అత్యంత శుభప్రదం:
- బియ్యం
- పాలు
- పెరుగు
- నెయ్యి
- వస్త్రాలు
- పండ్లు
- అన్నదానం
ముఖ్యంగా పేద పిల్లలకు అన్నదానం చేస్తే అనంతకోటి పుణ్యఫలం లభిస్తుందని వేదవ్యాస మహర్షి పేర్కొన్నారు.
ధనలక్ష్మీ అనుగ్రహం కోసం
సాయంత్రం సంధ్యా సమయంలో ఇంటి ఈశాన్య దిక్కులో ఆవు నెయ్యితో దీపం వెలిగించాలి. ఆ ప్రమిదలో కుంకుమపువ్వు, పచ్చకర్పూరం వేసి ధనలక్ష్మీ దేవిని ప్రార్థిస్తే ఐశ్వర్యం, ఆర్థికాభివృద్ధి కలుగుతాయని విశ్వాసం.
నల్ల చీమలకు ఆహారం
పంచదార కలిపిన పిండిని నల్ల చీమలకు వేయడం కూడా ఈ రోజు ప్రత్యేక ఆచారంగా భావిస్తారు. దీనివల్ల కుటుంబ కలహాలు తొలగి, ఐక్యత పెరిగి, జీవనంలో ఎదురయ్యే ఆటంకాలు తగ్గుతాయని నమ్మకం.
సోమావతి అమావాస్య కథ
పూర్వం ఒక గ్రామంలో ఓ సాధువు తరచూ ఓ వ్యాపారి ఇంటికి వచ్చేవాడు. ఒకరోజు ఆ ఇంటిలో ఉన్న పెళ్లికాని యువతిని చూసినా దీవించకుండా వెళ్లిపోయాడు. దీనికి కారణం తెలుసుకోవడానికి కుటుంబ సభ్యులు జ్యోతిష్యుడిని సంప్రదించారు.
జాతకాన్ని పరిశీలించిన జ్యోతిష్యుడు ఆ యువతికి వైధవ్య యోగం ఉందని, వివాహం జరిగిన కొద్ది కాలానికే భర్త మరణించే ప్రమాదం ఉందని తెలిపాడు. అయితే దీనికి పరిహారం కూడా సూచించాడు.
సింఘాల్ ప్రాంతంలో నివసిస్తున్న ఓ చాకలి స్త్రీ వద్ద నుంచి కుంకుమ తీసుకుని నుదుటన ధరించాలని, ముఖ్యంగా సోమావతి అమావాస్య రోజున రావిచెట్టు చుట్టూ 108 ప్రదక్షిణలు చేయాలని సూచించాడు.
ఆ యువతి అలా చేయడంతో ఆమె జాతక దోషం తొలగి సౌభాగ్యవతిగా జీవించిందని కథనం చెబుతోంది. అప్పటి నుంచి సోమావతి అమావాస్య రోజున రావిచెట్టు ప్రదక్షిణలు చేసే ఆచారం ప్రాచుర్యంలోకి వచ్చింది.
ముగింపు
2026 జూన్ 15న వచ్చే సోమావతి అమావాస్య అత్యంత పవిత్రమైన, అరుదైన పుణ్యకాలంగా భావించబడుతోంది. ఈ రోజున శివారాధన, విష్ణుపూజ, పితృతర్పణం, దానధర్మాలు, రావిచెట్టు ప్రదక్షిణలు భక్తిశ్రద్ధలతో ఆచరించడం ద్వారా ఆయురారోగ్యాలు, ఐశ్వర్యం, కుటుంబసౌఖ్యం, మానసిక ప్రశాంతత లభిస్తాయని పురాణాలు, శాస్త్రాలు వివరిస్తున్నాయి.
